Γενικές φθογγολογικές παρατηρήσεις της αλβανικής γλώσσας. Φωνήεντα

Share

ΓΕΝΙΚΕΣ ΦΘΟΓΓΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ ΙΑΤΡΟΦΙΛΟΣΟΦΟΥ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΟΥ ΙΑΚΩΒΟΥ ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΥ

Η Αλβανική έχει μακρά και βραχέα φωνήεντα, όπως η αρχαία Ελληνική. Τα μακρά γράφονταν την εποχή του Θωμόπουλου με διπλό φωνήεν, δηλαδή dάαj(ndaj) που σημαίνει δαίω, χωρίζω, bίιμ (bimë) (που σημαίνει φύμα, βλαστός), βούου που σημαίνει βάλλω, τίθημι κ.λπ.

 

Το βραχύ αλβανικό ε (ë), το οποίο πολλές φορές στο μέσο ή στο τέλος της λέξης μένει άφωνο, έχει προφορά ενδιάμεση μεταξύ ελληνικού ε και ι. Τέτοια ήταν πιθανότατα και η προφορά του αρχαίου ελληνικού η, όπως δείχνει και το σχήμα του γράμματος προελθόν εκ της ενώσεως Ε και Ι, δηλαδή ΕΙ ενωμένο σαν τετραγωνισμένο Θ. Ο Θωμόπουλος πολύ ορθά αντιλήφθηκε ότι η αρχαία προφορά του η δεν ήταν σαν δύο ε (η = ee), όπως αντιεπιστημονικά υποστηρίζουν οι σύγχρονοι γλωσσολόγοι.

Διφθόγγους όμοιες με την Ελληνική βρίσκουμε στην Αλβανική την ει = ι, όπως νούσεjα (nusëja) που σημαίνει νύφη και προφέρεται νούσεγjα, και νούσεια, δηλαδή νούσια, και την αου (ελλην. αυ) = αφ, όπως βάου που σημαίνει βάδος, δίοδος, και προφέρεται βάου και βαφ. Η πρώτη προήλθε είτε διότι το ε προφέρεται κατά τα ανωτέρω ως ι είτε διότι μένει άφωνο, ενώ η δεύτερη ότι το ου (όπως το ελληνικό υ) άλλοτε λειτουργεί ως φωνήεν, άλλοτε ως σύμφωνο. Πρβλ. ελληνικό υ (= β ή φ, όπως αυλή ή αυτά). Στην Ελληνική έχουμε απέσσουα αντί απέσβα, Ουεργίλιος, Ουάρων, Ουαλέριος αντί Βιργίλιος, Βάρρων, Βαλέριος κ.λπ. Στην Αλβανική το συμφωνοειδές ου αποτελεί πολλές φορές μαζί με το προηγούμενο φωνήεν δίφθογγο όπως το υ στην Ελληνική, όπως νερί-ου (njeriu) (= ο άνδρας) προφέρεται νερίου και νερίφ, κά-ου (= η βους) ή καφ, μί-ου (miu), ο μυς, και μιφ, ιρί-ου (iri-u) (ο νέος) και ιρίφ, ιζί-ου (iziu) (= ο μαύρος) και ιζίφ κ.λπ., και βρά-ου (vrau) και βράφ (= εφόνευσε) του ρήματος βρας, βρετ, (vras, vret) το οποίο προέρχεται είτε από το ελληνικό Fράσσω (= χτυπώ) ή μάλλον Fρέζω (= θύω, σφάζω), πρέ-ου (preu) και πρεφ (= έκοψε) του πρες, πρετ (pres, pret), ομόρριζο του ελληνικού πρίζω, πρίω (κόβω με πριόνι).

Όλες οι φθογγικές μεταβολές που παρατηρούνται στην Αλβανική υπάρχουν και στην Ελληνική.

 

Α. Φωνήεντα

1. α και ε

Π.χ. άμμε-α (γκεγκ.) και έμμε-α (e ëma) (τοσκ.) (= μητέρα) από ελληνικό άμμια.

άντερε, άννερε (γκεγκ.) και έντερρε (ënderrë) (=όνειρο) από ελληνικό άναρ, άναιρον (Κρητικό).

βανγός (γκεγκ.) και βένγερε (τοσκ.) (αλλοίθωρος) από ελληνικό βανός που σημαίνει τυφλός.

κάνεκε (γκεγκ.) και κένκε (τοσκ.) (këngë) (=τραγούδι) από ελληνικό καναχή.

Ομοίως και στα Ελληνικά Άρτεμις και Άρταμις, αρρηφορώ και ερρηφορώ, ερετή και αρετή, μελερόν και μαλερόν κ.λπ.

 

2. α και ο

Αλβαν. βάδεζε και βόδε (= όον, μέσπιλον), βάκετε και βόκετε (= βαγαρός, χλιαρός), βάρφερε και βόρφενε (varfëre και vorfëne) (φτωχός, ορφανός),

Ομοίως και στα ελληνικά ονά = ανά, όπως ονγράψειν = αναγράψειν (Θεσσαλ.), ονία = ανία, τομίας = ταμίας (Αλκ.), οστακός = αστακός (από το οστό).

 

3. ε και ι

Αλβαν. γjεμίμ και γjιμίμ (gjumim) (= βροντή), κjενdρόjκαι κjινdρόj(qendroj και qindroj) (= εδράζομαι, στέκομαι), κjερτόjκαι kjιρτόj(qertojκαι qirtoj) (= μαλώνω, κατσαδιάζω).

Ομοίως και στα ελληνικά ιν (Αρκαδ. Κυπρ.) = εν, ις = ες (εις), Μινδαίων = Μενδαίων, θιός (Βοιωτ.) = θεός, ιστίη = εστία, Αρκαδ. Fιστίαυ = εστίας).

 

4. ε και ου

Αλβαν. δερόjκαι δουρόj(dhuroj) (= δωρίζω), κελόjκαι κουλόj(= διυλίζω), κεπόjκαι κουbόj(= απατώ), βελjόjκαι βουλjόj(= βράζω), κερρούς και κουρρούς (= κυρτώνω).

[Παρατήρηση: Το ρήμα κεπόjκαι κουbόj(= απατώ) προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρήμα κοβαλεύω που σημαίνει απατώ. Ακόμα και ο αλβανικός τύπος κεπόjέχει αντίστοιχο τύπο στην ελληνική, το ρήμα κοπίζω που σημαίνει ψεύδομαι, όπως διασώζει ο Ησύχιος. Το αλβανικό ρήμα κερρούς και κουρρούς (= κυρτώνω) προέρχεται από το ελληνικό κυρτόω.]

Ομοίως στα ελληνικά νέμω και νωμάω, πέτομαι και πωτάομαι, στρέφω και στρωφάω, τρέπω και τρωπάω, Απόλλων και Απέλλων, Κόρκυρα και Κέρκυρα, οβολός αντί οβελός, όρπετον αντί ερπετόν.

 

5. ιε και ι

Αλβαν. dίελ και dιλ (djell) (= ήλιος), κjίελ και κjιλ (qiel), βjελjκαι βιλj(vjel) (= βλίζω, τρυγώ), μ(b)ίελ και μ(b)ίλ (mjell) (= αμέλγω).

 

[Παρατήρηση δική μου: Τα αλβανικά dίελ και κjίελ είναι ετυμολογικά συγγενή, αφού ο ήλιος εμφανίζεται στον ουρανό. Έτσι οι ομιλητές απλώς άλλαξαν ένα σύμφωνο (το dκαι το q), για να φτιάξουν αυτές τις δύο λέξεις. Ομοίως και τα βjελj και mjellείναι ετυμολογικά συγγενή. Οι ομιλητές της αλβανικής πήραν τη λέξη βjελj, την οποία τότε την πρόφεραν ηχηρότερα ως μπjέλλ, αφαίρεσαν το π (b) και τώρα προφέρουν mjell. Όλα αυτά στέλνουν στον κάλαθο των αχρήστων την ινδοευρωπαϊκή θεωρία που ψάχνει για κάθε λέξη μια υποτιθέμενη ινδοευρωπαϊκή ρίζα, και προφανώς θεωρεί τα dίελ και κjίελ ή τα βjελj και mjellετυμολογικά άσχετα, προερχόμενα από διαφορετικές ρίζες!!! Και από το mjellπροέρχεται το αλβανικό mjelcπου σημαίνει δοχείο γάλακτος, Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι το αλβανικό mjellπροέρχεται από το ελληνικό αμέλγω (α- μελ-γω). Οι Αλβανοί πήραν το ελληνικό αμέλγω, πέταξαν το α, και την κατάληξη ω, και είπαν μελγ. Στη συνέχεια έτρεψαν το γ σε λ, και είπαν mell. Πρόσθεσαν και το ημίφωνο j, και είπαν mjell. Να προσεχθεί η ομοιότητα της αλβανικής λέξης mjelcμε το αγγλικό milk. Προφανώς οι Ευρωπαίοι πήραν το ελληνικό αμέλγω, πέταξαν το α και την κατάληξη, και έμεινε μελγ, από όπου προήλθε στις διάφορες λέξεις η λέξη γάλα, milch, milkκ.λπ. Επίσης από τα βjελj και mjell (mbjell), συνάγουμε το συμπέρασμα ότι στην αλβανική υπήρχε ο ήχος mb, αλλά για λόγους ευφωνίας προτιμούν να προφέρουν χωριστά τους δύο αυτούς ήχους, οπότε στη λέξη mbjellπέταξαν το b.]

Ομοίως στην ελληνική ιράομαι = ιεράομαι, ιρεύς = ιερεύς, ιρός = ιερός, ίρηξ = ιέραξ.

 

6. ι και υ

Αλβανικά bύθε και bίθε (bythë) (= βυθός), dυ και dι (όπως τα ελληνικά δύο, αλλά δις, διττός) (= δύο), θύεjκαι θίεj(thyej) (= πλήττω, συντρίβω, σπάω, φονεύω) (από το ελληνικό ρήμα θύω που σημαίνει θυσιάζω), τυμ και τιμ (= θυμίαμα).

 [Παρατήρηση δική μου:  Οι Αλβανοί πήραν τη λέξη θύω και διατήρησαν το φθόγγο ‘’θ’’, γι’ αυτό και λένε θύεj, αλλά πήραν και τη λέξη θυμίαμα, αλλά δεν διατήρησαν τον ελληνικό φθόγγο ‘’θ’’, αλλά τον μετέτρεψαν στον τραχύ τα και λένε τυμ. Το ίδιο κάνουν και με άλλες ελληνικές λέξεις. Για παράδειγμα, αντί να γράψουν ethinke, γράφουν etnike!!! Shqiperiaetnikeαντί Shqiperiaethinke, παρά το ότι έχουν τον φθόγγο θ!!!]

 

7. ο και ου

Αλβανικά κορόνε (koronë)και κουρόνε (kuronë)ή κουρόρε (kurorë)(= κορώνη, στέμμα, στέφανος), μολίτε (molitë)και (mulitë) (=σαράκι),  ρροτουλόj (rrotulloj) και ρρουτουλόj (rrutuloj) (= περικυκλώνω).

Ομοίως στην Ελληνική εγγούνους = εγγόνους, Τιμουρρόδου = Τιμορρόδου, Αμούργιοι = Αμόργιοι.

Add comment


Security code
Refresh

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ:

Επιτρέπεται η αναδημοσίευση μέρους ή όλων των αναρτήσεων της ιστοσελίδας ΠΕΛΑΣΓΟΙ-ΕΛΛΗΝΕΣ-ΑΛΒΑΝΟΙ – www.greeks-albanians.com σε ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας με προϋπόθεση την αναφορά του αρθρογράφου και της ιστοσελίδας με ενεργό λινκ.

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση μέρους ή όλων των αναρτήσεων της ιστοσελίδας ΠΕΛΑΣΓΟΙ-ΕΛΛΗΝΕΣ-ΑΛΒΑΝΟΙ – www.greeks-albanians.com σε έντυπα μέσα χωρίς τη γραπτή άδεια του κατόχου αυτής της ιστοσελίδας Μάριου Δημόπουλου.

Sunday the 20th - . Thanks to Joomla 2.5 templates by FTS